Hoe vrouw(on)vriendelijk zijn de Oscar 2015 genomineerden?

Hoera, zondag zijn het de Oscars! Een hoogmis voor iedereen die van film houdt of van Ellen Degeneres die pizza bestelt voor een hele meute hongerige acteurs en actrices. Maar helaas, ondanks het feit dat de Academy Awards het meest toonaangevende instituut is op het gebied van film, scoren ze erg magertjes op het gebied van diversiteit. De vrouwelijke hoofdrollen zijn schaars, om maar te zwijgen over het aantal vrouwelijke regisseurs. Zo is er in de categorie Best Picture dit jaar slechts één film die geregisseerd werd door een vrouw (Selma door Ava DuVernay). Om nog maar te zwijgen over het massieve lek bij Sony waaruit gebleken is dat vrouwelijke actrices als Jennifer Lawrence en Amy Adams aanzienlijk minder verdienden in American Hustle dan hun mannelijke tegenspelers Bradley Cooper en Christian Bale.

Maar misschien nog belangrijker: hoe vrouw(on)vriendelijk zijn deze films in de categorie Best Picture eigenlijk? Dit is gemakkelijk te testen aan de hand van de Bechdeltest, en ik neem deze week de proef op de som. De komende dagen bekijk ik aandachtig alle 8 films die genomineerd zijn in de categorie voor Beste Film. Ik zal hen onderwerpen aan de Bechdeltest en zo een oordeel vellen over hoe vrouw(on)vriendelijk deze films zijn. Je zal al snel zien dat het resultaat behoorlijk tegenvallend is.

De Bechdeltest werd vernoemd naar Alison Bechdel, een cartooniste, om na te gaan hoe genderdivers een film is. Om te slagen voor de Bechdeltest, moet het antwoord op de volgende 3 vragen “ja” zijn:

  1. Heeft de film tenminste 2 vrouwelijke personages?
  2. Is er een moment waarin deze 2 vrouwelijke personages samen een gesprek hebben?
  3. Gaat dit gesprek niét over mannen?

Zo ja, dan slaagt de film voor deze test en kan je stellen dat ‘ie voldoende aandacht heeft voor vrouwelijke rollen. De films die dit jaar genomineerd zijn in de categorie Best Picture, en die ik dus ook de komende (en afgelopen) dagen bingewatch, zijn de volgenden:

  • American Sniper
  • The Grand Budapest Hotel
  • Selma
  • Boyhood
  • The Theory of Everything
  • The Imitation Game
  • Birdman
  • Whiplash

Benieuwd naar het resultaat? Lees dan verder en houd vooral mijn blog in de gaten voor deel 2 van het rapport!

Speelduur: 132 minuten

Cast: Bradley Cooper, Sienna Miller

Regisseur: Clint Eastwood

Plot: Chris Kyle is de dodelijkste scherpschutter uit de geschiedenis van het Amerikaanse leger. Maar er zit meer achter deze man dan alleen zijn talent als scherpschutter.

Bechdeltest:

  1. Heeft de film tenminste 2 vrouwelijke personages? Ja, Chris’ moeder (die in één scène voorkomt en stilzwijgend aan tafel zit terwijl haar man zijn zonen vertelt dat hen een ass whoopin’ te wachten staat), zijn ex-vriendin (die hij op heterdaad betrapt terwijl ze met een andere man in bed duikt omdat ze niet genoeg aandacht krijgt van Chris) en zijn vrouw (Sienna Miller).
  2. Is er een moment waarin deze 2 vrouwelijke personages samen een gesprek hebben? Helaas, pindakaas: nope.
  3. Gaat dit gesprek niét over mannen? Niet van toepassing.

Oordeel: Ik hou wel van een oorlogsfilmpje op z’n tijd en – afgezien van het dubieuze niveau van patriotisme – American Sniper is een filmisch hoogstandje. De dialogen zijn sterk geschreven, de niet-chronologische verhaallijn werkt bijzonder goed en de overgangen tussen scènes zijn waanzinnig. Om maar te zwijgen over Bradley Coopers ijzersterke acteerprestatie die duidelijk maakt dat zelfs de meest patriottische Amerikaanse soldaat achtervolgt wordt door morele dilemma’s die een blijvende invloed hebben op zijn familieleven thuis. De film zet duidelijk vraagtekens bij de blinde toewijding van Amerikaanse soldaten aan hun land, en op een behoorlijk brutale manier. Maar soms zijn zo’n brutale scènes nodig om de boodschap te laten overkomen.

Helaas faalt deze film jammerlijk voor iedere diversiteitstest. Zo is er niet één moment waar meer dan 2 vrouwen tegelijk in beeld komen, en vliegen de vrouwonvriendelijke en ronduit racistische opmerkingen tijdens de Navy SEALtraining je rond de oren. “What are you, girls?” wordt er geschreeuwd terwijl de sergeanten ijskoud water op de trainende soldaten spuiten, en een Afro-Amerikaanse soldaat wordt tijdens een zwem/reddingstraining afgejakkerd met “everybody knows black folk don’t swim!” En wanneer Chris’ toekomstige vrouw in een bar wordt lastiggevallen door een handtastelijke, patserige cowboy wordt haar op het hart gedrukt dat ze misschien die lederen broek maar niet had moeten dragen als ze niet aangesproken wil worden. Slut shaming en victim blaming, much?

Rating: Total sausage fest. Vrouwen komen amper voor en wanneer dit wel het geval is, worden ontzettend stereotiep neergezet (de stille moeder die niet durft op te komen voor haar eigen kinderen wanneer haar echtgenoot iets te gewelddadig wordt; het knappe jonge ding dat aan de bar zit en er vast wel om vraagt om lastig gevallen te worden omdat ze zich te sexy kleedt; en de dellerige vriendin die niet genoeg aandacht krijgt van haar vriend en daarom maar met een ander de koffer in duikt).

Speelduur: 107 minuten

Cast: Miles Teller, J.K. Simmons

Regisseur: Damien Chazelle

Plot: Andrew Neyman, een jonge jazzmuzikant, is vastberaden om de beste drummer van zijn elitaire conservatorium te worden. De briljante muziekdocent Terence Fletcher, die bekend staat om zijn gevreesde, spartaanse lesmethodes, leidt het beste jazz-ensemble van de school en drijft Andrew niet alleen tot succes, maar ook bijna tot waanzin.

Bechdeltest:

  1. Heeft de film tenminste 2 vrouwelijke personages? Nope. Het enige vrouwelijke personage is Nicole, Andrews love interest die hij al snel opgeeft omdat hij er na enkele dates al heilig van overtuigd is dat zij hem ervan zal weerhouden zijn grote levensdroom (een wereldberoemde jazzdrummer worden) te verwezenlijken.
  2. Is er een moment waarin deze 2 vrouwelijke personages samen een gesprek hebben? Niet van toepassing.
  3. Gaat dit gesprek niét over mannen? Niet van toepassing.

Oordeel: Ik geef het toe; Whiplash is een waanzinnige film. Zowel Miles Teller en J.K. Simmons gaan in hun rollen tot het uiterste en je mond zal tegen de grond vallen van Miles’ drumskills. Het verhaal is zowat het epitoom van doorzettingsvermogen en gedrevenheid; als je die spectaculaire meer-dan-vijf-minuten-lange drumsolo van Miles aan het einde hebt gezien, ben je klaar om zélf je grote levensdroom te gaan verwezenlijken. Jammer is het dan ook dat zo’n steengoede film slechts in een paar scènes (en volgens mij zijn het er niet meer dan 2) plaats maakt voor een vrouwelijk personage, dat ook nog eens bijzonder onwetend en stereotiep wordt neergezet. Want Nicole, het meisje waar Andrew een crush op heeft, is een collegestudent die haar school niet leuk vindt, amper vrienden heeft, en niet eens weet wat ze wil gaan studeren. Tot het moment waarop Andrew het na enkele dates weer uitmaakt, omdat hij er heilig van overtuigd is dat Nicole hem zal weerhouden van zijn grote succes, en het ene zielige vrouwelijke personage weer genadeloos uit de film verdwijnt.

Rating: The sausage fest of all sausage fests.

Speelduur: 100 minuten

Cast: Ralph Phiennes, Willem Dafoe, Adrien Brody, Jeff Goldblum

Regisseur: Wes Anderson

Plot: Vertelt de avonturen van M. Gustave, de legendarische conciërge van een gerenommeerd Europees hotel tussen de wereldoorlogen, en zijn piccolo Zero Moustafa.

Bechdeltest:

  1. Heeft de film tenminste 2 vrouwelijke personages? Ja, Madame D. (Tilda Swinton), Agatha (Saoirse Ronan) en een paar andere minor personages.
  2. Is er een moment waarin deze 2 vrouwelijke personages samen een gesprek hebben? Nee.
  3. Gaat dit gesprek niét over mannen? Niet van toepassing.

Oordeel: The Grand Budapest Hotel is een film met ijzersterke acteurs (Ralph Phiennes!) die ontzéttend goed geschreven is (die dialogen!) en die behoorlijk nifty in elkaar zit op het gebied van cinematografie. Maar helaas – ondanks de all-star cast van deze film, die bestaat uit een groot aantal knallers als Jude Law, Bill Murray, Willem Dafoe, Jeff Goldblum, Adrien Brody, is er slechts plaats voor een erbarmelijk aantal vrouwelijke acteurs. We moeten het doen met Tilda Swinton, Saiorse Ronan en enkele andere onbekende actrices, die daarbij ook nog eens ontzettend stereotiepe personages neerzetten. Tilda Swinton is de naïeve oude vrouw die een liefdeloos leven leidt tot Ralph Phiennes’ personage haar op haar 84ste een nieuw liefdesleven biedt, en Saoirse speelt het jonge meisje dat hopeloos verliefd wordt op Zero, de lobby boy, en hem helpt zijn baas te laten ontsnappen uit de gevangenis.

Rating: Erbarmelijk. Amper vrouwelijke personages, die steeds bedroevend eenzijdig worden neergezet.

Speelduur: 123 minuten

Cast: Eddie Redmayne en Felicity Jones

Regisseur: James Marsh

Plot: Het buitengewone verhaal van de briljante en gerenommeerde astrofysicus Stephen Hawking, zijn liefdesrelatie met Jane Hawking en zijn gevecht tegen de ALS ziekte.

Bechdeltest:

  1. Heeft de film tenminste 2 vrouwelijke personages? Ja. Jane (Felicity Jones), Stephens moeder en zus, Jane’s vriendin en moeder, en Elaine, Stephens privéverpleegster.
  2. Is er een moment waarin deze 2 vrouwelijke personages samen een gesprek hebben? Ja, één.
  3. Gaat dit gesprek niét over mannen? Ja! Jane praat gedurende een korte scène met haar moeder over het feit dat ze zich weer bij het kerkkoor zal voegen ter ontspanning.

Oordeel: The Theory of Everything is zonder twijfel de prachtigste, meest aangrijpende film die ik de laatste weken heb gezien. Op een pakkende, confronterende en emotionele manier wordt het leven van Stephen Hawking visueel tot leven gebracht, met een onwaarschijnlijk sterke prestatie van Eddie Redmayne. Eerlijk gezegd zal ik stomverbaasd zijn als Eddie de Oscar voor Beste Mannelijke Hoofdrol niet binnenrijft. Maar hoewel er genoeg aandacht is voor Jane’s leefwereld en de manier waarop zij omgaat met de volledige zorg voor Stephen en hoe dit emotioneel impact heeft op haar wereld, is er nog steeds bedroevend weinig diversiteit op het gebied van vrouwelijke rollen. Want als je in de hele film maar één scène hebt waarin twee vrouwen praten over een onderwerp dat niet gerelateerd is aan mannen, dan is dit nog steeds bitter weinig.

Rating: Hoera, geslaagd! Maar helaas niet met glans. Ondanks dat het een biopic is over het leven van een mannelijke wetenschapper met relatief veel aandacht voor de leefwereld van zijn vrouw, is er nog steeds bedroevend weinig diversiteit in de vrouwelijke rollen.

Conclusie: van de eerste 4 films is er maar 1 die slaagt voor de test, en dan niet op de meest succesvolle manier. Het lijkt dus nog behoorlijk slecht gesteld met de filmindustrie in 2015. Benieuwd naar de resultaten van de volgende 4 films? Kom dan zeker later deze week terug! En in tussentijd raad ik iedereen van harte aan om deze test toe te passen bij iedere film die je bekijkt. Je zal verbaasd zijn hoe weinig 2 vrouwelijke personages over niet-mannen gerelateerde onderwerpen praten, of hoe weinig films überhaupt 2 vrouwen het scherm laten delen…

Advertisements

Share your thoughts!

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s